Meer weten over de financiën van de gemeente? Lees verder!

Geplaatst: 5-7-2019

Op 4 juli sprak de gemeenteraad over de financiën van de gemeente. De jaarrekening 2018 is vastgesteld en de kadernota 2020-2023 behandeld. In de kadernota doet het college financiële voorstellen aan de raad en geeft het college een overzicht op hoofdlijnen van de financiële positie voor de komende jaren. Wil je meer weten over deze onderwerpen? Lees dan de vragen en antwoorden.

Over het jaar 2018 een overschot van ruim 3,4 miljoen...

Incidentele meevallers veroorzaken het grootste deel van het overschot van ruim 3,4 miljoen in 2018. Bijvoorbeeld  winst die de gemeente heeft gemaakt bij verkoop van grond, lagere loonkosten (door moeilijk in te vullen vacatures), hogere legesinkomsten (meer vergunningen verleend) en winstnemingen binnen de grondexploitatie. Deze meevallers mogen en kunnen we volgens de regels niet structureel opnemen in de begroting van de komende jaren.

... en nu een voorspeld tekort van 3,5 miljoen in 2020, hoe kan dat?

In de kadernota 2020 e.v. verwachten we een tekort van 3,5 miljoen in 2020 (2,2 miljoen structureel en € 1,3 miljoen incidenteel) en ook de jaren daarna laten een nadelig resultaat zien. Het tekort bestaat voornamelijk (€ 2,5 miljoen) uit tegenvallers in de uitvoering van bestaand beleid. Grotendeels ontstaan die door externe factoren. Bijvoorbeeld;

  • Stijgende kosten voor de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en jeugdzorg.
  • Minder inkomsten van het Rijk en stijgende kosten voor uitkeringen en loonkostensubsidies.
  • Diverse kleinere posten, uiteenlopend van kosten voor de opvang van zwerfdieren tot kosten voor software.

Daarnaast brengen nieuwe ontwikkelingen en plannen extra kosten met zich. Op basis van de ambities van het college zijn er zo’n 25 voornemens voor 2020.

Hoe is de situatie in Moerdijk in vergelijking met andere gemeentes?

Wat we in Moerdijk zien, past in het landelijk beeld. De uitgavenontwikkeling op diverse terreinen (bijvoorbeeld sociaal domein, BUIG*-gelden en de kostenontwikkelingen in de private sector) zijn fors en daar staat nauwelijks compensatie vanuit het rijk tegenover. Het vervelende is dat een gemeente over het algemeen weinig invloed heeft op die ontwikkeling. Tegelijkertijd moeten we wel nadrukkelijk aan de slag met de consequenties.
* geld dat de gemeente ontvangt van de Rijksoverheid om te besteden aan uitkeringen en de bestrijding van werkloosheid

Wat is het effect van de meicirculaire*? 

Enerzijds geeft de meicirculaire zoals verwacht extra inkomsten voor de komende jaren voor de uitvoering van de Jeugdwet (deze hadden we grotendeels al verwerkt in de kadernota), anderzijds ontvangen we minder inkomsten op grond van onder andere bijgestelde economische ontwikkelingen.
*Elk jaar bepaalt het Rijk hoeveel bijdrage gemeentes ontvangen voor uitvoering van hun taken. Die bedragen staan in de zogenaamde ‘meicirculaire’. 

Hoe maken jullie je huishoudboekje op orde?

Allereerst houden we de huidige begroting nog eens tegen het licht: waar kunnen we nog beïnvloeden? Kunnen we bijsturen op bepaalde uitgaven? Verwachten we nog financiële meevallers? Ook kijken we of alle voornemens wel in 2020 moeten oppakken. Verder overwegen we de reserve sociaal domein in te zetten om de tekorten die ontstaan door de toename van de uitgaven voor deze taken op te kunnen vangen.  Als deze maatregelen niet leiden tot een sluitende begroting, gaat het college onderzoeken welke inkomsten we kunnen verhogen.

Dan bezuinig je toch gewoon op personeel?

Bezuinigingen op personeel zijn wat het college betreft niet aan de orde. De organisatie is immers hard nodig om de doelstellingen te realiseren.

Hoe definitief is het tekort van 3,5 miljoen?

Het gaat nu om een inschatting op basis van de actuele inzichten. In de periode tot eind september zijn we aan de slag met het opstellen van de begroting waarbij we met elkaar richting zullen geven aan maatregelen die moeten leiden tot sluitend meerjarenperspectief.

Hoe ziet de planning voor de meerjarenbegroting 2020-2023 eruit?

  • 4 juli 2019: behandeling kadernota in gemeenteraad
  • Eind september 2019: versturen conceptbegroting aan gemeenteraad
  • 7 november 2019: behandeling begroting in gemeenteraad

De laatste tijd had de gemeente te maken met een aantal financiële tegenvallers (o.a. Bult van Pars, begraafplaats Zevenbergen, centrumplan Zevenbergen). Veroorzaken deze tegenvallers het tekort?

Deze tegenvallers zijn niet de oorzaak van het tekort. Deze uitgaven worden namelijk hoofdzakelijk uit de algemene reserve voldaan. Zie ook het antwoord op de vraag: “En nu een voorspeld tekort van 3,5 miljoen in 2020, hoe kan dat?”

Is deze situatie zorgelijk?

Natuurlijk willen we graag een sluitende begroting, dat is ook het streven. Er is nu echter geen reden voor paniek. Zoals de accountant ook stelt in het rapport over 2018: de gemeente Moerdijk is op basis van haar jaarcijfers een gemeente met een laag risicoprofiel. De uitdaging zit vooral in het sluitend krijgen van de (meerjaren)begroting.