Uitbreiding en verbreding taken binnen het sociaal domein en nieuwe werkwijze ten behoeve van vroegtijdige ondersteuning en kostenreductie

Het college besluit:
De raad voor te stellen om:

  1. middelen uit de Reserve Sociaal Domein beschikbaar te stellen voor tijdelijke extra capaciteit om te kunnen blijven voldoen aan de (wettelijke) taken en termijnen binnen het sociaal domein;
  2. in te stemmen met het vormgeven van nieuwe werkwijzen ten behoeve van vroegtijdige, integrale ondersteuning aan de Moerdijkse jeugdigen en volwassenen en uiteindelijke kostenreductie;
  3. de kosten voor 1 en 2,  in  2019  € 480.000 en in 2020  € 635.000, ten laste te brengen van de ‘Reserve Sociaal Domein’;
  4. de financiële consequenties met een individuele begrotingswijziging te verwerken in de meerjarenbegroting 2019 – 2022.

Afgelopen jaren stonden in het teken van het vormgeven van de gedecentraliseerde taken vanuit de Jeugdwet (2015) en de taakverbreding vanuit de Wet Maatschappelijke Onder-steuning (2015). Rollen en verantwoordelijkheden zijn geconcretiseerd, werkprocessen zijn ingericht en contractering en financiering werden geregeld.  Voor Jeugd is dat voor 90% in regionaal verband gedaan, voor de Wmo deels regionaal, deels lokaal.
Binnen het sociaal domein hebben zich ondertussen veel ontwikkelingen voorgedaan die de komende jaren ook zullen voortduren.  Het takenpakket is (soms wettelijk) verbreed, het is complexer geworden en de volumes zijn met name bij de Wmo toegenomen. 
In 2018 was er een stijging van 200 aanvragen ten opzichte van 2017. De verwachting is dat deze stijging zich in 2019 doorzet. Het dalend aantal bedden in de geestelijke gezondheidszorg én het feit dat mensen langer thuis blijven wonen door het schrappen van de lagere zorgzwaartepakketten in de Wet Langdurige Zorg liggen hieraan mede ten grondslag.  Daarnaast zien we een stijging van het aantal meldingen als gevolg van het nieuwe lagere abonnementstarief voor de Wmo.
Het aantal beschikbare Jeugdprofessionals past niet bij de bevolkingskenmerken (veel pleeggezinnen, bijstandsgezinnen). Daardoor wordt er minder ingezet op lichte, preventieve zorg dan gewenst, met duurdere, intensievere hulp als gevolg. Daarnaast krijgt zowel bij de ondersteuning van Jeugd als bij de ondersteuning van volwassenen het veiligheidsaspect steeds meer nadruk. Kinderen moeten veilig thuis kunnen worden. De gemeente krijgt een nadrukkelijkere regierol als het gaat om hoog complexe situaties en echtscheidingen, daarnaast wordt de gemeente verantwoordelijk voor de opvang van mensen met verward gedrag en voor beschermd wonen.
Tot slot heeft de gemeente het beleid vastgesteld in de begroting om ‘meer aan de voorkant te komen’, dat wil zeggen vroegtijdig en in samenhang problemen binnen gezinnen aanpakken (vanuit Inkomen, Jeugd en Wmo).  De focus ligt dan op lichte en preventieve hulp waardoor veiligheidsvraagstukken en zwaardere, intensievere hulp zoveel mogelijk voorkomen kan worden. Bovendien zullen de kosten voor de specialistische zorg en ondersteuning dalen.
Het college stelt de gemeenteraad voor om tijdelijk extra capaciteit te bekostigen uit de Reserve Sociaal Domein. Enerzijds om te kunnen blijven voldoen aan de (wettelijke) taken en termijnen. Anderzijds om nieuwe werkwijzen te ontwikkelen voor  vroegtijdige, integrale ondersteuning aan de Moerdijkse jeugdigen en volwassenen. Meer investeren ‘aan de voorkant’ zal uiteindelijk ook leiden tot minder kosten voor gespecialiseerde, duurdere zorg.