COVID-wet: wat verandert er?

Geplaatst: 1-12-2020

Banner: Mijn restaurant open. Daar doe ik het voor.

Vanaf maart 2020 is er met regionale noodverordeningen gewerkt om het aantal coronabesmettingen te beperken en de druk op de zorg te verminderen. Per 1 december 2020 treedt de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 (Twm) in werking. De wet heeft als doel om de coronamaatregelen een specifieke wettelijke basis te bieden en deze steviger democratisch te verankeren. De wet is tijdelijk voor een periode van drie maanden en kan daarna worden verlengd.

Wat betekent dat in de praktijk en wat verandert er nu voor gemeenten, inwoners en bedrijven?

De Twm kent twee belangrijke uitgangspunten:

  1. De wettelijke basis voor de maatregelen wordt versterkt, omdat deze direct gebaseerd is op ministeriële regelingen. Daardoor zijn regionale noodverordeningen zoals die per veiligheidsregio zijn afgekondigd, niet meer nodig. Met de nieuwe wet volgen we het gebruikelijke democratische proces en krijgt het parlement de gebruikelijke positie.
  2. De Twm versterkt de positie van het lokale bestuur en de lokale democratie in het bestrijden van de coronacrisis. De handhaving van de maatregelen en het verlenen van ontheffingen worden belegd bij het lokaal gezag, i.c. de burgemeester. Ook kan de Minister de burgemeester de bevoegdheid verlenen tot het geven van aanwijzingen en bevelen. Ook hiermee is een terugkeer naar de normale bestuurlijke verhoudingen ingezet.

Fase ernstig of zeer ernstig

De Minister bepaalt in principe de maatregelen. Zolang we nog in fase ernstig of zeer ernstig zitten blijven de huidige maatregelen gehandhaafd. Op dit moment bij de invoering van de Twm verandert er daarom in de praktijk weinig. De maatregelen rondom afstand houden, beperking op samenkomsten, de horecasluiting etcetera blijven ook na 1 december bestaan. Daarnaast is er vanaf 1 december een mondkapjesplicht in publieke ruimtes.

De verwachting is dat de Minister, als we in fase waakzaam zitten, meer mogelijkheden voor lokaal maatwerk gaat bieden aan de gemeenten. Dit wordt in gemeenten bepaald in afstemming met de veiligheidsregio. Voor meer informatie kunt u kijken op Rijksoverheid.nl.

Vraag en antwoord Tijdelijke wet maatregelen COVID-19

Waarom is deze wet noodzakelijk?

Toen de coronacrisis uitbrak is gebruik gemaakt van de crisisstructuur in de veiligheidsregio’s om gepaste maatregelen te nemen. In die structuur kan snel en efficiënt worden samengewerkt. De coronamaatregelen zijn voor langere tijd nodig. Met de nieuwe wet zijn de maatregelen beter verankerd en keren we terug naar het gebruikelijke democratische proces.

Wat is de rol van de veiligheidsregio’s in de nieuwe wet?

De voorzitter van de veiligheidsregio heeft een coördinerende functie in de regio, hij blijft verantwoordelijk voor de crisiscommunicatie en bij hem blijft het opperbevel over de hulpdiensten liggen, ten aanzien van het bestrijden van de COVID-19 crisis. Voor wat betreft de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is afgesproken dat er afstemming binnen de regio tussen gemeenten blijft plaats vinden.

Wat is de rol van de gemeenten in de nieuwe wet?

De burgemeester krijgt weer zijn bevoegdheden ten aanzien van de Openbare Orde en Veiligheid terug. De burgemeester gaat dus nu zelf weer over het wel of niet toestaan van bijvoorbeeld demonstraties. Ook bij niet-COVID crises situaties is hij of zij weer primair het bevoegd gezag. Gelet op de COVID crisisbeheersing heeft de burgemeester nu bevoegdheid om uitvoering te geven aan de toezicht en handhaving van de Twm en zij of hij kan, in zeer bijzondere omstandigheden, een ontheffing verlenen op de regels in de wet ten aanzien van groepsvorming, publieke plaatsen en evenementen.

Waarvoor kan ik een ontheffing aanvragen en hoe moet ik dat doen?

De burgemeester heeft de mogelijkheid om een ontheffing te verlenen. Deze mogelijkheid tot lokaal maatwerk kan echter pas in de situatie ‘waakzaam’. Een ontheffing kan dan worden aangevraagd in de desbetreffende gemeente.