Data en onderzoeksresultaten helpen Moerdijk bij inzicht en keuzes sociaal domein

Geplaatst: 4-10-2021

Moerdijk wil in 2022 € 400.000 besparen op zorg en ondersteuning. Dat bedrag kan grotendeels bij elkaar worden gebracht door maatregelen te nemen in hoe er gewerkt wordt en de bedrijfsvoering. Vanaf 2023 moeten er ingrijpendere keuzes gemaakt worden om de resterende 1,1 miljoen euro te kunnen bezuinigen in het sociaal domein, waar de gemeenteraad om heeft gevraagd. Die keuzes gaat Moerdijk maken op basis van de Scan Mens en Maatschappij: een uitgebreide verzameling data en onderzoeksresultaten op het gebied van zorg en ondersteuning in de gemeente.

In de totale Moerdijkse begroting van ongeveer 115 miljoen euro is 34 miljoen euro gereserveerd voor het sociaal domein. Dat gaat bijvoorbeeld naar Wmo-ondersteuning, jeugdzorg, uitkeringsgerechtigden en vrijwilligersorganisaties. Maar ook naar investeringen in hulp bij geldzorgen, gezondheid, sport en cultuur. De gemeenteraad heeft eerder opdracht gegeven om tot en met 2024 in totaal 1,7 miljoen euro te bezuinigen. In 2021 is het eerste deel daarvan (200.000 euro) al bezuinigd.

Grondig onderzoek

Om nu en straks de juiste keuzes te kunnen maken initieerde de gemeente de Scan Mens en Maatschappij: een grondig onderzoek naar de Moerdijkse scores op allerlei zorg- en maatschappij gerelateerde onderwerpen, vergeleken met andere gemeentes. De scan zet ook alle wettelijke taken en bestuurlijke opdrachten op een rij en laat zien hoe die zich verhouden tot de Moerdijkse activiteiten en werkzaamheden. Tenslotte is diepgaand (literatuur)onderzoek gedaan naar wat preventie precies oplevert. De inhoud en resultaten van de scan geven grip op, en inzicht in de taken, activiteiten en financiën in het sociaal maatschappelijk domein van de gemeente.

Belangrijkste uitkomsten

Belangrijkste uitkomsten uit de Scan Mens en Maatschappij: Moerdijk scoort op de meeste onderwerpen gemiddeld of vrij positief vergeleken met andere gemeenten. Bijvoorbeeld: onderwijs, banen, regie op eigen leven, werkloosheid en gemiddeld inkomen. Maar ook als het gaat om sociale samenhang en mantelzorg, gebruik van ondersteuning thuis of hulp in de huishouding.

Moerdijk scoort minder als het gaat om het aantal vrijwilligers, bevolkingsgroei en prognoses voor het aantal basisschoolleerlingen. Verder zijn er hogere cijfers als het gaat om bijvoorbeeld overgewicht, niet bewegen, huisartsbezoek en zorgkosten, jongeren die hulp krijgen en inwoners die gebruikmaken van een rolstoel, traplift of vervoersservice.

“Uitkomsten vertalen in keuzes”

“We hebben al heel veel in beeld gebracht en we gaan nu kijken hoe we deze uitkomsten, en die nog volgen, gaan vertalen in keuzes”, legt wethouder Eef Schoneveld uit. “Daarbij willen we een aantal uitgangspunten hanteren. Bijvoorbeeld een scherpere, meer kritische blik van onszelf: wat heeft iemand echt nodig en wanneer kan hij of zij het zelf oplossen? Wanneer heeft een probleem of diagnose gespecialiseerde zorg nodig en wanneer kunnen bijvoorbeeld dagelijkse activiteiten al helpen? Hoe en waar kunnen we nog beter investeren in preventie? Wanneer vinden we dat we onze taken goed uitvoeren en wat voor sociale gemeente willen we zijn? De mens staat natuurlijk voorop, maar we moeten kritisch zijn en blijven. Met een warm hart en een zakelijke bril. Kijken waar we activiteiten en inzet slim kunnen koppelen. Daarom leggen we de gemeenteraad deze en nog een paar andere uitgangspunten voor, om te bepalen hoe we verder gaan. Uitgangspunten die overigens niet nieuw zijn en ook elders in de maatschappij al vorm krijgen, maar goed om ze met elkaar vast te stellen.”

“Zorgen dat de beste ondersteuning beschikbaar blijft”

“De Scan Mens en Maatschappij laat zien dat we 28 wetten moeten uitvoeren met 271 taken”, vult wethouder Danny Dingemans aan. “Dat hele pakket werd de afgelopen jaren alleen maar breder en de beschikbare financiële middelen minder. Ook hebben we te maken met toenemende vergrijzing en schaarste aan personeel in de zorgsector. Dat maakt de druk op onze begroting en inzet alleen maar groter. Onze taken in die wetten zijn vaak erg algemeen omschreven. Als gemeente hebben we meestal de ruimte om zelf te bepalen of we een taak ook behalen. Ook dat gaan we duidelijk ‘vertalen’: wanneer is een wettelijke taak of doelstelling wat ons betreft behaald? Uiteindelijk moeten we er gewoon voor zorgen dat de beste ondersteuning beschikbaar blijft voor jongeren en ouderen die dat écht nodig hebben. Willen we dat ook de komende jaren kunnen doen, dan zullen we nóg beter moeten kijken naar hoe we als gemeente werken. En dus ook welke keuzes we het beste kunnen maken.”

De gemeenteraad besluit op 11 november over de bezuinigingsvoorstellen voor 2022.