Koning en minister delen lach en zorg in regenachtige Moerdijk

Geplaatst: 27-10-2023

Het schattige jonge meisje had niet voor niets in de regen gestaan bij buurthuis De Ankerkuil in dorp Moerdijk. Van de ongeveer 50 wachtenden had ze als eerste de aandacht van koning Willem-Alexander. Het kenschetste de ongedwongen sfeer waarin de koning en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Karien van Gennip woensdag 25 oktober het dorp Moerdijk bezochten.

"Het is goed om mee te krijgen dat ook de koning en de minister onze uitdagingen wat betreft de huisvesting voor arbeidsmigranten belangrijk vinden,” zei burgemeester Aart-Jan Moerkerke.

Goede zorg

Zeer geïnteresseerd en goed voorbereid hoorden koning Willem-Alexander en minister Karien van Gennip gisteren de verhalen aan van de aanwezige buitenlandse werknemers, maatschappelijke organisaties, vrijwilligers en vertegenwoordigers namens de Dorpstafel Moerdijk. Zo sprak Danielle Steenbergen, adviseur publieke gezondheid GGD West-Brabant, over de knelpunten op het gebied van goede zorg voor arbeidsmigranten. "Arbeidsmigranten zijn vaak afhankelijk van de hulp van de werkgever om tot zorg te komen. Soms wordt hulp geboden door het beheer van de huisvesting. In beide situaties brengt dit een ongewenste afhankelijkheid met zich mee omdat er groot belang is tot behoud van werk en woning.”

Afhankelijkheid van uitzendbureau

Aan tafel belichaamde één van de aanwezige arbeidsmigranten hetgeen Danielle Steenbergen zojuist naar voren bracht. Hij zat er met zijn rechterhand in het verband na een val. Omdat hij nu niet kan werken kreeg hij maar een week salaris gestort. Zijn verhaal liet ook de koning niet onberoerd. "Dat mag helemaal niet volgens de wet.” Mevrouw Barbara Smietana, maatschappelijk werkster bij de van oorsprong Poolse stichting Barka, gericht op het ondersteunen van migranten uit Midden- en Oost Europa, vult aan: "Arbeidsmigranten zijn op meerdere vlakken afhankelijk van het uitzendbureau. Werk, huis en zorgverzekering is aan elkaar gekoppeld. Op het moment dat werkcontract wordt beëindigd, raakt men ook huis kwijt en zorgverzekering is per direct gestopt.”

Rondleiding bij DSV

Voordat burgemeester Aart-Jan Moerkerke de koning bij De Ankerkuil begroette, liet koning Willem-Alexander zich rondleiden bij het bedrijf DSV Solutions op industrieterrein Moerdijk. Het Deense transport- en logistiek bedrijf heeft ongeveer 200 Poolse, Roemeense en Bulgaarse werknemers in dienst. DSV-directeur Peter Maas hecht er veel waarde aan dat zijn arbeidsmigranten een gezond en menselijk onderdak in de omgeving hebben.

Vijf huisvestingsinitiatieven voor buitenlandse werknemers

Wethouder Danny Dingemans, van onder meer economische aangelegenheden en wonen, gaf aan dat er zo’n 4.600 arbeidsmigranten werkzaam zijn in de gemeente Moerdijk met 37.000 inwoners. De koning en de minister luisterde aandachtig. "Op dit moment faciliteren we zo’n 1.200 bedden in een aantal pensions, bij agrarische bedrijven en illegaal in gewone woningen en op campings. Er is onvoldoende goede huisvesting en de gemeente is actief op zoek naar goede huisvesting voor 1.500 buitenlandse werknemers. We hebben inmiddels vijf huisvestingsinitiatieven als ‘kansrijk’ bestempeld. De kwaliteit van deze initiatieven gaat ruim voldoen aan de adviezen van de commissie Roemer met voor iedere bewoner een eigen kamer, een goed beheer 24/7, zelfstandige huurcontracten en er wordt bijvoorbeeld alleen gewerkt met gecertificeerde uitzendbureaus.”

Dorpstafel Moerdijk uit zorgen

Drie van de initiatieven zijn gesitueerd rondom het dorp Moerdijk. Raoul Nuijten van de Dorpstafel Moerdijk is niet tegen het onderbrengen van buitenlandse werknemers in zijn woonplaats, maar maakt zich samen met zijn dorpsgenoten wel zorgen. "Op 1.150 inwoners in het dorp is het onderbrengen van 1.000 buitenlanders wel erg veel. Daarnaast worden we hier steeds verder ingekapseld door een nieuw logistiek park, een zeehaven die maar uitbreid, een spoorterminal en steeds meer arbeidsmigranten."

Een dringend signaal in Den Haag

Met de belofte een dringend signaal in Den Haag af te geven over de besproken knelpunten wat betreft arbeidsmigratie zoals huisvesting, zorg, afhankelijkheid uitzendbureaus en koppeling woon-werkcontracten, ging de koning weer huiswaarts. "Het is heel goed dat ik begrijp wat er hier aan de hand is. Samen met de minister. Wij nemen dit ook mee naar Den Haag. Deze thematiek speelt in heel Nederland en het is belangrijk dat het goed op de agenda staat." Ook demissionair minister Karien van Gennip was duidelijk over wat ze woensdag van de arbeidsmigranten meekreeg. "Na bijna twee jaar ministerschap zie ik dat wij in Nederland nog heel vaak niet op de juiste manier met arbeidsmigranten omgaan. Het zijn mensen zoals u en ik, die ook recht hebben op nette arbeidsomstandigheden en op een fijn huis om in te wonen."

Selfies en gegiechel

De koning maakte bij zijn vertrek ook nog tijd vrij voor de jonge Moerdijkers, die al anderhalf uur in de regen stonden te wachten en nam de tijd met hen te praten en te lachen. Als kers op de taart bood hij aan selfies te maken. De mobiele telefoons kwamen tevoorschijn, en het gegiechel was niet van de lucht.