Veelgestelde vragen en antwoorden

In deze ‘vragen & antwoorden’ geven we inzicht in de huidige stand van zaken en beantwoorden we veel voorkomende vragen.

Op nog niet alles is een eenduidig antwoord te geven. De situatie is daarnaast ook aan verandering onderhevig. Dit overzicht wordt daarom dagelijks herzien en indien nodig aangepast.  

Vragen en antwoorden

Ja. Oekraïense vluchtelingen kunnen zich melden bij de gemeente. Dat kan sowieso via het contactformulier. Het is goed om zo snel mogelijk een afspraak te maken voor inschrijving in de gemeente (in de BRP). De gemeente kan dan de juiste informatie en ondersteuning bieden.  

Als u:

  • op 23 februari 2022 een door Oekraïne erkende vluchteling was of,
  • op 23 februari 2022 een geldige Oekraïense verblijfsvergunning had,

dan valt u onder de tijdelijke regeling Oekraïne.

U wordt ingeschreven in geschreven in de gemeentelijke Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP). U komt dan bijvoorbeeld in aanmerking voor opvang in een Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO).

Kan u niet aantonen dat u erkend vluchteling was of een verblijfsvergunning had?

Dan moet het verblijf in de Gemeentelijke Opvang Oekrainers (GOO) worden beëindigd en kunt u mogelijk gebruik maken van terugkeerondersteuning naar uw land van herkomst. Kijk voor meer informatie op: Basisvertrekondersteuning | Ondersteuning bij terugkeer | Dienst Terugkeer en Vertrek

Mocht u gevaar lopen in het land van herkomst dan kunt u asiel aanvragen: Asiel aanvragen in Nederland | IND

U kunt contact opnemen met MeerMoerdijk (www.meermoerdijk.nl). Contactpersoon is Jeroen Strootman jeroen.strootman@senw-moerdijk.nl of 0168 - 32 57 14.

Als gemeente zoeken we samen met de andere gemeentes in het land naar opvanglocaties. Vooralsnog willen we in Moerdijk 180 plekken vinden. Op dit moment hebben we 120 opvangplaatsen beschikbaar op de locatie van Westende Fruitteelt aan de Zwingelspaansedijk in Fijnaart. In Noordhoek en Zevenbergschen Hoek zijn twee kleinere locaties gereed. Met de familie Rasmussen in Oudemolen is afgesproken dat op hun terrein een opvanglocatie wordt ingericht. Rond half april is daar plaats voor 20 vluchtelingen. Daarnaast hebben we enkele andere locaties in beeld in Willemstad, Fijnaart en Langeweg. Ook die zijn omstreeks midden april gereed.

We krijgen op dit moment veel vragen en ook aanbiedingen van mensen die hun huis open willen stellen voor vluchtelingen uit Oekraïne. Dat is hartverwarmend! Graag verwijzen we u naar deze 10 tips als u overweegt vluchtelingen op te vangen.  

Indien u een aanbod heeft, adviseren wij u om dit te melden bij Takecarebnb. Deze organisatie bemiddelt tussen vluchtelingen en gastgezinnen. Daarnaast vragen wij u om uw aanbod door te geven via het contactformulier. Dan houdt de gemeente overzicht over waar vluchtelingen worden opgevangen en kunnen we de nodige ondersteuning en informatie aanbieden.  

Wil je graag meehelpen als vrijwilliger? Dit wordt geregeld via Surplus. Aanmelden als vrijwilliger kan op werkenbijsurplus.nl/vrijwilligerswerk/ 

Indien u spullen wilt doneren voor Oekraïense vluchtelingen in Moerdijk houdt u dan onze website en Facebook pagina in de gaten. Als we spullen nodig hebben doen we daar een oproep.

Indien u dit wenst kunt u een donatie doen aan bijvoorbeeld giro 555.

Wij brengen op dit moment in kaart welke mogelijkheden er zijn. Wat er precies nodig is hangt af van de beschikbare mogelijkheden maar ook van de vraag naar opvang. Dit gaat uiteraard over toegang tot basisvoorzieningen zoals een plek om te slapen, douchen en voedsel, maar ook over toegang tot andere voorzieningen en veiligheid. Wij stemmen hierover ook af met de Veiligheidsregio. Indien u een pand heeft dat mogelijk geschikt gemaakt kan worden kunt u dit aangeven via het contactformulier. Wij nemen dan contact met u op.

Oekraïners kunnen 90 dagen visumvrij reizen door de hele Europese Unie. Zij kunnen dus ook legaal naar Nederland reizen als zij over een biometrisch paspoort beschikken. Kijk voor de actuele informatie over mogelijkheden voor Oekraïners op de website van de IND. Of Oekraïense vluchtelingen naar Nederland komen is hun eigen keuze. Persoonlijke omstandigheden, zoals familie elders in Europa, kunnen hier een belangrijke rol in spelen. Wij kunnen hier geen advies in geven. 

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft kleurcode rood afgegeven voor Oekraïne. Dat betekent dat het te gevaarlijk is om daar naartoe te reizen. Het maakt niet uit wat uw situatie is of welke goede bedoelingen u heeft. Als u vluchtelingen wilt ondersteunen, kunt u dat het beste vanuit Nederland doen. 

Er zijn geen speciale (subsidie) regelingen voor initiatieven voor vluchtelingen uit Oekraïne. Vanwege de vele organisatorische uitdagingen en verantwoordelijkheden benaderen wij zelf organisaties voor activiteiten op en rond de gemeentelijke opvanglocaties.  

Wel kunt u gebruik maken van onze bestaande subsidieregelingen. U kunt deze vinden op: Overzicht subsidies | gemeente Moerdijk. Lees daarvoor goed de voorwaarden door voordat u een aanvraag indient. Zo moet een (subsidie) aanvraag altijd via het betreffende digitale aanvraagformulier worden ingediend. Alle aanvragen die op een andere manier worden ingediend, worden niet in behandeling genomen.  

In tegenstelling tot vluchtelingen uit andere herkomstlanden dan Oekraïne, hoeven vluchtelingen uit Oekraïne in principe geen asiel aan te vragen. Zij mogen visumvrij reizen door de gehele Europese Unie. Maar ze hebben wel opvang nodig. En andere noodzakelijke voorzieningen zoals medische zorg, eten en kleding. Daarom wordt nu nagedacht over welke verblijfstitel zij gaan krijgen, en welke rechten en plichten daarbij horen. De overheid werkt nu hard aan een oplossing voor de juridische en beleidsmatige vraagstukken die door de komst van Oekraïense vluchtelingen zijn ontstaan.

Op 18 maart is door het kabinet besloten dat mensen uit de Oekraiene mogen gaan werken. Tot 1 april was wel een tewerkstellingsvergunning nodig, sinds 1 april is dat niet meer nodig. Wel wordt werkgevers gevraagd om Oekraiense medewerkers aan te melden, omdat het kabinet wil weten wie waar werkt. 

Meer informatie leest u op de website van de Rijksoverheid

In asielzoekerscentra wonen vluchtelingen en asielzoekers in afwachting van hun asielprocedure en huisvesting. Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen visumvrij reizen binnen de Europese Unie en hoeven dus geen asiel aan te vragen om in Nederland te mogen zijn. In meerdere gemeenten openen daarom binnenkort opvangcentra die specifiek bedoeld zijn voor vluchtelingen uit Oekraïne. Asiel aanvragen kan wel, dus er zullen ook Oekraïners in asielzoekerscentra terechtkomen.

Oekraïners mogen 90 dagen visumvrij reizen in de Europese Unie en hoeven dus geen asiel aan te vragen om legaal in Nederland te verblijven. Het kabinet heeft laten weten dat Oekraïners zich geen zorgen hoeven te maken als die 90 dagen voorbij zijn. De verblijfsvergunning kan met 90 dagen worden verlengd als iemand dit aanvraagt. Is verlenging niet mogelijk? Dan heeft dit geen gevolgen als een Oekraïense vluchteling een visum of verblijfsvergunning aanvraagt in de toekomst.  

Alle informatie over in Nederland blijven als Oekraïner is te vinden op de website van de IND.  

Asiel aanvragen kán en mag overigens wel.  Het kan bijvoorbeeld verstandig zijn als duidelijk wordt dat iemand ook na de oorlog niet terug zal kunnen keren. Wie vreest voor vervolging door wie het dan in het land voor het zeggen heeft, kan dan alsnog om asiel in Nederland vragen. Overigens neemt de IND tijdelijk geen beslissingen op asielaanvragen van Oekraieners en worden er geen Oekraieners uitgezet.  

Op de website van  VluchtelingenWerk is informatie te vinden voor Oekraïense vluchtelingen. 
RefugeeHelp is het online startpunt voor Oekraïense vluchtelingen in Nederland en iedereen die zich voor hen in wil zetten.

Er zijn ook facebookpagina’s waar Oekraieners onderling informatie uit kunnen wisselen; voor Moerdijk kan dat op deze (besloten) Facebookpagina (ook voor gastgezinnen). Er is ook een algemene Facebookpagina voor Oekraïense vluchtelingen in Nederland

De rijksoverheid heeft aangegeven dat de Koninklijke Marechaussee mensen die onderdak nodig hebben bij de grens zal doorverwijzen naar de beschikbare locaties. Zij kunnen zich melden bij NS personeel en kunnen gratis van treinvervoer gebruik maken (op vertoon van bijvoorbeeld Oekraiens identiteitsbewijs). Gratis reizen mag alleen om op een veilige opvangplek te komen of om door te reizen naar een andere opvangplek. Niet om te reizen naar ambassade, onderwijs, werk, familie/bekenden.

Het verlenen van medische zorg aan onverzekerde vluchtelingen uit Oekraïne wordt volledig vergoed via de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg voor onverzekerden. Dit betekent dat een zorgverlener subsidie kan aanvragen hiervoor bij het CAK. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft dit besloten. Voor zorg verleend aan vluchtelingen uit Oekraïne worden alle zorgkosten vergoed. De Oekraïense vluchteling hoeft geen bijdrage te betalen aan de zorgverlener. Hoe de zorgverlener de subsidie aanvraagt en de kosten kan declareren staat stap voor stap uitgelegd op de website van het CAK

Wanneer de Oekraïner in Nederland werkt of gaat werken, vervalt deze wijze van vergoeding en moet hij of zij een Nederlandse zorgverzekering afsluiten. Oekraïense vluchtelingen die asiel aanvragen worden via het COA verzekerd. 

De gemeente Moerdijk voert met ingang van 1 juni 2022 de landelijke regeling ‘Leefgeld voor Oekraïense Vluchtelingen’ uit. Hierin gelden de volgende bedragen:

  • € 260 per persoon per maand voor voedsel, kleding en andere persoonlijke uitgaven. Deze bedragen zijn voor iedereen hetzelfde. Ook voor kinderen.
  • Mensen die niet in de gemeentelijke opvang verblijven maar bij een gastgezin wonen ontvangen ook:
    • € 215 per maand per volwassene
    • € 55 per maand per minderjarige

Het extra bedrag is bedoeld voor bijvoorbeeld kosten voor het openbaar vervoer en activiteiten buitenshuis (zoals familie/vriendenbezoek, het doen van sport etc.). Zij kunnen er ook voor kiezen om bij te dragen in de kosten van het gastgezin. Dit is niet verplicht. Meer info over leefgeld.

De vluchteling dient bij aankomst in de gemeente Moerdijk een leefgeldformulier in te vullen. Als zij voldoen aan de aanvraagvoorwaarden ontvangen zij op hun bankrekening maandelijks het leefgeld.

Indien er iets wijzigt in de persoonlijke situatie van de Vluchteling dient men dit te melden door middel van het daarvoor bestemde mutatieformulier (UKR) of ENG in te vullen. Als de vluchteling werk heeft gevonden dient men dit te melden, het leefgeld wordt dan de maand daarop stop gezet.   

Bij aankomst in Nederland is er nog geen Burgerservicenummer (BSN) bekend en kan er dus ook nog geen bankrekeningnummer worden aangevraagd. Tot het moment dat de vluchteling een bankrekeningnummer heeft kunnen krijgen verstrekt gemeente Moerdijk een prepaid pinpas. Op deze prepaid pinpas wordt het leefgeld gestort. Het is niet mogelijk om salaris te ontvangen op de prepaid pinpas. Zodra de vluchteling beschikt over een BSN en bankrekeningnummer moet dit aan de gemeente worden doorgegeven en moet de prepaid pinpas worden ingeleverd. Het leefgeld zal vanaf dat moment op het bankrekeningnummer worden gestort.

Oekraïense vluchtelingen die op dit moment de pensioengerechtigde leeftijd bereikt hebben, hebben over het algemeen geen recht op AOW. Zij krijgen leefgeld uitgekeerd door de gemeente.

Het is voor Oekraïense vluchtelingen wel mogelijk om AOW op te bouwen. Normaal gesproken kan AOW worden opgebouwd door te wonen of werken in Nederland. Vanwege de tijdelijke verblijfsstatus van Oekraïense vluchtelingen telt het wonen in Nederland niet mee voor de opbouw van AOW. Oekraïense vluchtelingen die op dit moment legaal aan het werk zijn in Nederland en hierbij loonbelasting betalen bouwen wel AOW op. Per gewerkt jaar wordt er 2% AOW opgebouwd.

Wanneer een Oekraïense vluchteling in Nederland AOW heeft opgebouwd en weer in Oekraïne woont bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd dan kunnen de Oekraïense instanties contact opnemen met de Nederlandse instanties om ervoor te zorgen dat de AOW wordt uitgekeerd.

Er is geen regeling voor rechtstreekse vergoeding aan gastgezinnen. Wel geeft de gemeente Moerdijk de Oekraiense vluchtelingen 60 euro leefgeld per persoon per week. Zie ook de vraag hierboven.

We weten nog niet precies hoe door de Nederlandse overheid zal worden omgegaan met particuliere opvang van vluchtelingen uit Oekraïne.

Op korte termijn hoeft u zich geen zorgen te maken. Langdurige opvang van Oekraïense vluchtelingen en inschrijving in de BRP kan op termijn wel effect hebben op toeslagen, uitkering en gemeentelijke belastingen. Het is daarom belangrijk dat u bij de verschillende instanties meldt dat u Oekraïense vluchtelingen opvangt en de laatste informatie goed in de gaten houdt.

Uit de Kamerbrief van 21 maart blijkt dat het uitgangspunt is dat de opvang van Oekraïense vluchtelingen geen gevolgen heeft voor de hoogte van uitkeringen en gemeentelijke belastingen van gastgezinnen. Daarbij is van belang dat de uitkeringsinstantie en de gemeente het verblijf van de vluchtelingen aanmerken als ‘tijdelijk verblijf’. Het advies is om contact op te nemen met uw uitkeringsinstantie en de gemeente over het feit dat u vluchtelingen opvangt en om te zorgen dan hun verblijf bij u thuis niet verkeerd wordt uitgelegd. Dit is vooral belangrijk wanneer de Oekraïense vluchtelingen op uw adres worden ingeschreven in de BRP.

Uit de Kamerbrief van 6 april 2022 blijkt dat de overheid voorstelt om de opvang van Oekraïense vluchtelingen geen effect te laten hebbenop de toeslagen. Hiervoor willen zijn de wet wijzigen met terugwerkende kracht. Deze wetswijziging moet nog worden goedgekeurd door de Tweede Kamer, dus het is nog niet zeker. Tot die tijd heeft de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne mogelijk effect op je toeslagen.

Zie voor meer informatie de handreiking Particuliere Opvang Oekraïners (POO) met informatie voor gastgezinnen.

Het is belangrijk dat u bij de verschillende instanties meldt dat u vluchtelingen uit Oekraïne opvangt en de laatste informatie goed in de gaten houdt via o.a. de website van de rijksoverheid. 

Om een bankrekening te openen, is het nodig dat diegene is ingeschreven in de Basis Registratie Personen (BRP). Dat kan bij de gemeente. Van wie is ingeschreven in de BRP wordt door de IND het verblijfsrecht geregistreerd. Dit is van belang bij het openen van een bankrekening. Hier leest u daar meer over.  

Bij inschrijving heeft een bank verder een aantal gegevens nodig zoals naam, adres en woonplaats. Men moet zich identificeren en ingeschreven staan op een woonadres (officiële inschrijving). Dit kan met een Nederlands identiteitsbewijs (BSN nummer) of een internationaal paspoort. Bankpas is met aansluitende betaalrekening. Zie hier voor meer informatie.   

Wie wel een  BSN-nummer en een geldig identiteitsbewijs heeft maar geen woonadres in Nederland kan  wellicht toch een particuliere betaalrekening openen bij ING. Ook als je nog geen klant bent van de bank. Niet-klanten moeten dan wel naar een ING-kantoor komen.    

Bij ABN Amro geldt hetzelfde als bij ING. Vanuit het buitenland mag je een betaalrekening openen met alleen een BSN-nummer en identiteitsbewijs. Een volledig nieuwe klant moet hiervoor wel bellen met de afdeling International Clients van de bank. De aanvraag wordt vervolgens via e-mail afgehandeld.  

De Bunq bank geeft Oekraiense vluchtelingen de mogelijkheid een ‘free easy’ rekening te open; hiervoor is geen BRP registratie nodig. De bank geeft aan dat de rekening voor de duur van 3 maanden is.    

Indien het nog niet mogelijk is om een bankrekening te openen (omdat er bijvoorbeeld nog geen BSN is) verstrekt de gemeente tijdelijk een prepaid pinpas. Op deze prepaid pinpas wordt het leefgeld gestort. Het is niet mogelijk om salaris te ontvangen op de prepaid pinpas. Zodra de vluchteling beschikt over een BSN en bankrekeningnummer moet dit aan de gemeente worden doorgegeven en moet de prepaid pinpas worden ingeleverd. 

De gemeente wil alle kerken en (sport)verenigingen vragen om Oekraïense vluchtelingen die graag willen sporten of aan andere activiteiten mee willen doen gastvrij te ontvangen. Heeft u hierover vragen? Neem dan contact op met MeerMoerdijk (www.meermoerdijk.nl).

Als u een aanbod heeft, kunt u dit doorgeven via het contactformulier.

Wij adviseren u om via het

contactformulier 

contact met ons op te nemen. Wij overleggen dan met u over de mogelijkheden.

Kinderen die leerplichtig zijn kunnen (moeten) naar school. Dit is in Nederland vanaf 5 jaar, maar vanaf 4 mogen de kinderen al starten. De gemeente heeft met drie basisscholen (voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar) en een middelbare school (voor kinderen vanaf 13 jaar) afspraken gemaakt over het onderwijs voor Oekraïense kinderen.

De basisscholen die onderwijs gaan bieden zijn de Toren (Zevenbergen), De Springplank (Fijnaart) en de Sint Jozefschool (Noordhoek). Het Marklandcollege (Zevenbergen) biedt onderwijs aan de middelbare school.

Dit kan sinds 21 maart. De kinderen die bij ons bekend zijn, zijn benaderd en krijgen onderwijs. Vangt u kinderen op, maar bent u nog niet benaderd of gaan de kinderen niet naar school? Neemt u dan contact met ons op via het contactformulier; het is fijn als u daarbij de namen, leeftijden en (opvang)adressen van de kinderen vermeld. Wij zullen zorgen voor het juiste inschrijfformulier voor onderwijs.

Wij bieden geen vergoeding of voorrang voor kinderopvang voor Oekraïense vluchtelingen. Alleen als hier een (medische) noodzaak toe is kan de aanvraag voor kinderopvang volgens de reguliere wegen doorlopen worden. Meer informatie hierover kunt u vinden op de pagina Kinderopvang en Peuteropvang / Voorschools aanbod.

Heeft u concrete vragen, neemt u dan contact met ons op via het contactformulier

Het kabinet wil wettelijk gaan regelen dat Oekraïners recht op kinderopvangtoeslag en huurtoeslag krijgen als ze aan de reguliere voorwaarden voldoen.

Let op! Een voorwaarde voor het recht op kinderopvangtoeslag is dat de aanvrager werkt of een traject naar werk, een erkende opleiding of een verplichte inburgeringscursus volgt.

Daarnaast krijgen Oekraïners die een huis huren recht op huurtoeslag. Ook hierbij zijn de reguliere voorwaarden, bijvoorbeeld een lagere financiële draagkracht, gewoon van toepassing.

Aanvraag toeslagen

Oekraïners kunnen nu al een aanvraag voor kinderopvangtoeslag en huurtoeslag indienen. Tot nu toe werden deze aanvragen nog aangehouden. Het voornemen is echter om, vooruitlopend op de wetgeving, op 2 juli 2022 de eerste beschikkingen kinderopvangtoeslag en huurtoeslag af te geven. Uitbetaling van de voorschotten vindt dan plaats vanaf 20 juli 2022.

Overige tegemoetkomingen

Oekraïners die werken in Nederland hebben nu ook al recht op kinderbijslag en kindgebonden budget. Daarvoor is geen wetswijziging nodig. Uiteraard moeten de Oekraïners hier ook aan de reguliere voorwaarden voldoen. Als zij een zorgverzekering afsluiten, hebben zij ook recht op zorgtoeslag.

Let op! Niet-werkende Oekraïners hebben deze overige tegemoetkomingen niet. Zij ontvangen leefgeld en zorg in natura.

Op dit moment is er in de gemeente Moerdijk geen lesaanbod specifiek voor Oekraïense vluchtelingen. Wij onderzoeken wel welke mogelijkheden er zijn om lessen aan te gaan bieden om de eerste beginselen van de Nederlandse taal te leren. Wel komen Oekraïnse vluchtelingen in aanmerking voor verschillende cursussen. Zie hiervoor het Taalaanbod voor Oekraïnse vluchtelingen. Overigens kunnen vluchtelingen die dat willen via de site oefenen.nl ook zelf aan de slag met het leren van de taal.

Wie dat wil kan zich via Klik voor Wonen inschrijven voor een huurwoning; zie https://www.klikvoorwonen.nl/ . Het is daarbij goed te realiseren dat er sprake is van krapte op de woningmarkt. Het zal naar verwachting lastig zijn op korte termijn een eigen (huur)woning te vinden.

Zie de website van de RDW over rijbewijzen die zijn afgegeven in een ander land dan een EU-EVA-lidstaat. Tip: vraag wel na bij uw verzekeraar hoe het met de dekking zit.

Wanneer Oekraïeners verhuizen uit de gemeente naar het buitenland, dienen zij dit door te geven via het emigratieformulier