Skip to content

Gereformeerde kerk Fijnaart

Features

Address64 Wilhelminastraat
Zip Code/City4793 EP Fijnaart
Known by cadastral number–
Current PositionChurch
Original functionChurch
Year of Manufacture1888/1950
MIP codeBK035-002623

Explanatory description

History

Aan de Wilhelminastraat 64 staat de gereformeerde kerk uit 1888 met een uitbreiding van 1950. Het is een zaalkerk met een houten tongewelf. Naast de kerk ligt de hervormde begraafplaats.

Location

Buiten het historisch centrum van Fijnaart.

Architectural and art-historical features:

Exterior

Het oudste gedeelte van de gereformeerde kerk (1888) is een zeer sober voorbeeld van de protestantse kerken die tegen het einde van de 19e eeuw werden gebouwd. De op dat moment in zwang zijnde gothische vormentaal werd ongeschikt geacht voor een sobere, protestantse uitstraling omdat deze te veel in verbinding stond met het katholicisme. De belangrijke architect H. Jesse streefde naar een visueel ruimtelijk en akoestisch kerktype waarbij men goed zicht had op de preekstoel. Dit werd bereikt door gebruik te maken van een ongedeelde ruimte zonder zuilen en met een houten kapconstructie. De kerk is een zogenaamde zaalkerk opgetrokken uit baksteen, met houten tongewelf en voorzien van een zadeldak bedekt met pannen. In 1950 werd de kerk aan de voorkant uitgebreid, het zadeldak werd doorgetrokken en aan de straatzijde voorzien van een schildeinde.

Het oudste gedeelte is vier traveeën diep, de zijgevels bevatten op de romaanse stijl gebaseerde rondboogvensters met roedeverdeling, muurankers en een muizentand. De achtergevel is voorzien van twee ronde ramen waarvan de onderste een rozetvenster (de bovenste is inmiddels voorzien van een modern ventilatierooster). In 1950 werd de kerk aan de voorzijde uitgebreid. Deze uitbouw is een 20ste eeuws voorbeeld van het traditionalisme en bestaat uit twee bouwlagen. De kopgevel hiervan bevat twee met een bol bekroonde hoekpilasters, decoratief metselwerk onder de dakrand, drie rechthoekige vensters met een roedeverdeling en een ingangspartij onder een tympaan. De linker zijgevel bevat vier dezelfde rechthoekige vensters en twee kleine smalle vensters. De rechter zijgevel is voorzien van 3 smallere vensters (en een dichtgemetselde deuropening). De voorggevel bevat verder twee gevelstenen met het zogenaamde Christusmonogram. De architectuur van deze voorbouw is vermoedelijk van Jos Bedaux uit Tilburg. Het oudste (achtertse) deel van de kerk van H. Segboer. Later is aan de achterzijde van de kerk een moderne eenlaagse aanbouw geplaatst.

Public Interest

Het object is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als kerk van Fijnaart. Het heeft architectuurhistorische waarde als sobere zaalkerk uit de tweede helft 19e eeuw met enkele neoromaanse stijlkenmerken en een traditionalistische 20ste eeuwse uitbouw.

Protection

De bescherming betreft het pand Wilhelminastraat 64 te Fijnaart. De hoofdaspecten van de monumentaal beschermingswaardige onderdelen die in relatie staan tot de monumentale waarden van het gehele object, zijn opgenomen in de redengevende omschrijving. Voor het pand Wilhelminastraat 64 te Fijnaart gaat het om relevante onderdelen van het exterieur en (delen van) aanzichten die vanuit openbare ruimten zichtbaar zijn, in dit geval het vooraanzicht (noordwestzijde), het linker zijaanzicht (noordoostzijde), het zichtbare deel van het rechter zijaanzicht (zuidwestzijde) en de genoemde elementen in de redengevende omschrijving.

Future changes or adjustments will be evaluated against these criteria.

Evaluation CriteriaSubcriteriaParameter DescriptionsScoreWeightingPointsExplanation
Silhouette effectSilhouette ValueThe object’s unique, defining significance to the character of its surroundings, neighborhood, city/town, or region12.02.0A defining feature, though the silhouette is only partially visible.
Subtotal0–62.0 
LocationEnsemble Valuespecial significance of the property due to the high quality of the buildings in relation to the historical and spatial context20.51.0Gebouw gelegen aan de historische Langeweg die dwars door de Oude Fijnaart Polder loopt.
the significance of the object as an essential (cultural-historical, functional, and/or architectural-historical and visual) component of a complex00.50.0Not part of a complex.
situational valueDistinctive location10.50.5Vrijstaand, gelegen aan de Wilhelminastraat. 
special significance of the property due to its layout, design, or amenities30.51.5Kerk aan de historische Wilhelminastraat en in lijn met de historische verkavelingsstructuur.
Subtotal0–63.0 
Formrepresentativenessthe property’s special significance to the history of architecture and/or construction technology and/or the body of work of a master builder, architect, engineer, or artist31.03.0Sobere zaalkerk ontworpen door H. Segboer met traditionalistische uitbouw uit 1950 door vermoedelijk Jos Bedeaux.
aesthetic valuesignificance of the property due to the design's high aesthetic qualities21.02.0De zaalkerk is voorzien van een zadeldak met schildeinde. Het oudste gedeelte is vier traveeën diep met rondboog vensters en een houten tongewelf als plafond. De kerk werd naar de straatkant toe vergroot. Deze voorbouw bestaat uit twee bouwlagen. De kopgevel hiervan bevat twee met een bol bekroonde hoekpilasters en een ingangspartij onder tympaan. 
Use of Materials and Ornamentationsignificance of the object due to its unique use of materials, ornamentation, and/or monumental art31.03.0Er zijn diverse sierelementen in het gebouw verwerkt, zoals rondboog vensters in het oude gedeelte en met een bol bekroonde hoekpilasters en een ingangspartij onder tympaan in het nieuwe gedeelte.
integrity/recognizabilitysignificance of the property due to its material, technical, structural, and/or architectural integrity and/or recognizability11.01.0Het gebouw is niet geheel gaaf, maar wel herkenbaar en in goede staat.
raritysignificance of the building/complex due to its exceptional rarity from an architectural-historical, structural, typological, or functional perspective21.02.0Lokaal zeldzaam als sobere 19e eeuwse zaalkerk.
Subtotal0–1511.0 
Cultural Historycultural and historical valuethe significance of the property as a unique expression of cultural, socioeconomic, administrative/policy-related, spiritual, geographic, landscape, historical-spatial, technical, and/or typological development(s)32.06.0As a special expression of spiritual development.
innovativenesssignificance of the property due to its innovative value or pioneering nature01.00.0No innovative value.
sentimental valuesignificance of the property due to its special sentimental value12.02.0Herinneringswaarde aan kerk als functie. 
Subtotal0–158.0 
Positionauthenticitythe significance of the property as a still clearly recognizable expression of its original or an important historical function32.06.0Still in use as a church.
Subtotal0–66.0 
Total0–4830.0