Financiële zorgen? Trek op tijd aan de bel
Het is een van de grote en tegelijk ook vaak verborgen maatschappelijke kwesties: mensen met financiële zorgen en schulden. Het duurt vaak jaren voordat iemand die schulden heeft aanklopt voor hulp bij de gemeente of een van de maatschappelijke organisaties. Maar juist bij financiële problemen is het belangrijk om op tijd aan de bel te trekken. Zo kunnen we voorkomen dat schulden zo groot worden dat de situatie niet meer te overzien is.
Er gebeurt al veel in Moerdijk. De gemeente heeft begeleiders die kunnen helpen met schuldhulpverlening en financiële vragen, vrijwilligersorganisaties Over Rood en SchuldHulpMaatje Moerdijk bieden gratis ondersteuning en Surplus geeft gratis advies over geld, uitkeringen, toeslagen en juridische zaken. Maar zij kunnen pas in actie komen met hun hulp en expertise als inwoners en ondernemers met financiële zorgen daar zelf om vragen. Of als ze via partners (bijvoorbeeld een woningbouwcorporatie of zorgverzekeraar) op betalingsachterstanden gewezen worden.
“Sneller over die drempel stappen”
“Het is een stap die mensen zelf moeten zetten”, legt Sanne uit. Sanne is Trajectbegeleider Schuldhulpverlening bij de gemeente Moerdijk. “Er is zoveel dat we kunnen doen, maar dat kunnen we alleen als iemand zich zelf bij ons meldt, of bij ons gemeld wordt. Dat zelf melden gebeurt nog niet zo vaak als we zouden willen. Dat is ook wel te verklaren. Hulp vragen is niet makkelijk, want vaak schamen mensen zich en niemand geeft graag toe dat er financiële problemen zijn. Of men heeft een verkeerd beeld over hulp. Mensen denken weleens dat hun inkomen dan beheerd wordt en men dan nog maar € 50 per week te besteden krijgt. Of dat hun schulden niet hoog genoeg zijn om hulp te krijgen, of dat de auto persé weg moet. Daarnaast zien we ook dat nog lang niet iedereen weet waar je terechtkunt voor hulp en hoe je die hulp kunt inschakelen. Daarom doen we ons best om nóg beter zichtbaar te worden, ook voor jongeren en ondernemers. We proberen hen te bereiken en te laten zien wat er mogelijk is als je financiële zorgen hebt. Zo hopen we dat mensen ons weten te vinden en sneller over die drempel stappen.”
Geld & Gemak Café
Het Geld & Gemak Café is een van die initiatieven waar inwoners terecht kunnen. Bijvoorbeeld met vragen over financiën, toeslagen en uitkeringen. Het eerste Geld & Gemak Café werd eind maart georganiseerd in het gemeentehuis. Medewerkers van de gemeente, van het Werkplein, van Surplus en van het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO, dat is gevestigd in een aantal bibliotheken) zaten klaar om vragen van inwoners te beantwoorden. Bijvoorbeeld die van een inwoner die kwijtschelding van een belastingaanslag wil aanvragen, maar niet wist hoe dat te doen. En van een student, die samen met haar moeder probeert rond te komen. Maar doordat ze minder uren wordt ingepland op haar bijbaan en onverwachte extra kosten heeft die zijn gerelateerd aan haar studie, wilde ze weten wat ze het beste kan doen en of financiële hulp mogelijk is. “We hebben meegedacht over alternatieven en mogelijkheden en haar doorverwezen naar een Studentenfonds, waar ze mogelijk een vergoeding kan krijgen voor schoolkosten”, vertelt Elien (Trajectbegeleider Schuldhulpverlening bij de gemeente Moerdijk). “En ze heeft nu onze contactgegevens, zodat ze ons direct kan benaderen als dat nodig is.”
Andere mogelijkheden voor hulp
De gemeente doet dit niet alleen. Daarom organiseerde ze een netwerkbijeenkomst waar allerlei vertegenwoordigers uit het werkveld aanwezig waren en ideeën hebben uitgewisseld over het vroegtijdig signaleren van financiële zorgen. Ook aanwezig op deze netwerkbijeenkomst waren vertegenwoordigers van de IDO-vestiging in de bibliotheek. “Bij ons melden zich vaak mensen die digitaal minder vaardig zijn, als we dan verder praten blijkt nog weleens dat het aanvragen van toeslagen en het regelen van de eigen financiën ingewikkeld zijn”, legt Martine (IDO-Programmamedewerker) uit. “Wij kunnen iemand dan doorverwijzen naar een instantie die ze verder helpt. Zo had ik een tijdje geleden een vrouw op het spreekuur die vertelde dat haar man onlangs was overleden. Hij deed altijd online de financiën en zij wist niet hoe ze dit moest aanpakken. We bieden dan een gratis Klik & Tik-cursus aan om de basisvaardigheden van het internet en de computer te leren en we hebben haar in contact gebracht met iemand die kan helpen om de financiën op orde te krijgen. Juist door er op tijd bij te zijn kun je voorkomen dat iemand in de financiële problemen terechtkomt.”
Nog eerder in contact komen met inwoners
De gemeente zoekt naar mogelijkheden om nog eerder in contact te komen met inwoners met financiële zorgen, om zo problematische schulden te voorkomen. “We zien bijvoorbeeld dat ingrijpende levensgebeurtenissen zoals een scheiding of het overlijden van een partner de aanleiding kan zijn dat iemand in de financiële problemen komt”, legt Sanne uit. “Met het geven van voorlichting en gastlessen willen we deze inwoners eerder bereiken. Denk dan bijvoorbeeld aan voorlichting aan werkgevers en boekhouders. Allemaal partijen die als een van de eersten kunnen signaleren dat iemand financieel in de knel zit.”
“Daarnaast krijgen we in het kader van vroeg-signalering al meldingen van betalingsachterstanden in de vaste lasten. Woningcorporaties, zorgverzekeraars, energiemaatschappijen en de waterleidingmaatschappij melden wanneer iemand een betaalachterstand heeft. We gaan dan bij die persoon op huisbezoek, bellen of sturen een brief. Hier gaan we extra op inzetten, om te voorkomen dat achterstanden verder oplopen.”
Juist bij jongeren steeds vaker schulden
De gemeente kijkt ook hoe ze nog beter kan samenwerken met de andere instanties die op dit gebied hulp verlenen of een vindplaats kunnen zijn. Er zijn plannen om later dit jaar naar scholen te gaan om voorlichting te geven. Sanne: “Juist bij jongeren zien we steeds vaker schulden. In onze voorlichtingslessen willen we aandacht besteden aan bijvoorbeeld online kopen, hoe doe je dat verstandig? En als je 18 wordt verandert er veel qua financiën. Wat moet je regelen? Hoe zit het met de zorgverzekering, studiefinanciering en je ov-kaart? We hopen zo ook jongeren te bereiken en ze te laten zien hoe belangrijk het is om goed om te gaan met geld en schulden te voorkomen. Want het maakt niet uit of je ouder bent of jong, we willen elke inwoner op tijd helpen. Maar dat kunnen we niet alleen.”
Meer weten?
Inwoners van de gemeente Moerdijk met schulden of financiële zorgen kunnen contact opnemen met een van de Trajectbegeleiders Financiële vragen en Schuldhulpverlening van de gemeente via telefoonnummer 14 0168. Meer informatie vindt u op de pagina Werk & Geld.