Bewonersavond Powerport 4 juni in vijf vragen
Geef ons snel duidelijkheid. Dat was de oproep aan het Rijk, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Moerdijk tijdens de bewonersavond over Powerport op 4 juni.
In december 2025 spraken Rijk, provincie en gemeente af dat ze in juni 2026 zouden besluiten over waar Powerport kan komen. Powerport is de verzamelnaam voor energieprojecten en uitbreiding en verduurzaming van industrie waarvoor ruimte wordt gezocht naast het bestaande haven- en industrieterrein van Moerdijk.
Tijdens de bewonersavond op 4 juni bleek dat op 29 juni geen besluit wordt genomen. Enkele weken eerder werd bekend dat het Rijk, naast de twee zoekrichtingen oostelijk en zuidoostelijk van het haven- en industrieterrein een derde variant overweegt: een kleiner Powerport, waarbij het dorp Moerdijk misschien niet hoeft te verhuizen. Er is meer tijd nodig om die variant goed te onderzoeken.
Gemengde gevoelens
Het nieuws zorgde voor gemengde gevoelens bij inwoners uit het dorp Moerdijk, het buitengebied en de omliggende plaatsen. Het geeft extra onzekerheid dat opnieuw wordt bekeken welke projecten in het gebied moeten komen en wat de beste plek is.
Kritische vragen
Waarom komt dit nieuws nu? En welke garanties krijgen we? Hieronder vijf vragen die tijdens de avond het meest leefden onder de bewoners, en de antwoorden die zij kregen van staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei, gedeputeerde Wilma Dirken van de provincie Noord-Brabant en wethouder Danny Dingemans van Moerdijk:
- Waarom is niet eerder bedacht dat Powerport kleiner kan en dorp Moerdijk kan blijven?
Als je alle projecten optelt die in de nota’s van de ministeries staan, dan kom je uit op 450 hectare. Dat zou betekenen dat er geen ruimte overblijft voor een leefbaar dorp Moerdijk. Het Rijk vindt dat je de vraag moet stellen of die projecten allemaal over 10 jaar ook echt gerealiseerd zijn. En zo niet: of ze wel echt nodig zijn. Sommige projecten gaan over circulaire industrie (hergebruik van grondstoffen): dat kan wellicht ook op andere plekken in Nederland. Het Rijk vindt dat dit moet worden onderzocht, voordat wordt besloten dat een dorp moet verhuizen.
De gemeente Moerdijk vindt het goed nieuws als Powerport kleiner kan. Maar dat moet wel eerst goed worden onderzocht. En er moeten harde afspraken gemaakt worden over welke projecten dan wel en niet komen, op welke locaties, en dat het daarbij blijft. - Er zijn geen alternatieven, zei voormalig minister Sophie Hermans in december. Maar die blijken er nu toch wel. Tegelijkertijd zijn er geen antwoorden. Terwijl de gevolgen in het dorp elke dag zichtbaar zijn. En er nu nog veel meer gebieden bij worden betrokken. Dat is onacceptabel. Hoelang gaat het nog duren voor er antwoorden komen? En hoe weten we dat het zorgvuldig gaat?
Het plan moet toekomstvast zijn en het mag geen ‘ruimtelijk rommeltje’ worden in het gebied. Verder moet het proces zorgvuldig zijn: onderzoeken wat er te onderzoeken is. Dat kost helaas tijd.
Voor de gemeente Moerdijk moet duidelijk zijn wat het scenario van het Rijk concreet inhoudt. Wat komt er en op welke plek? Hoe worden inwoners, agrariërs en ondernemers betrokken? Hoe gaat het Rijk de randvoorwaarden van de gemeente invullen? Daarna wil de gemeente onderzoeken welke effecten dit scenario heeft op leefbaarheid, milieudruk en het agrarisch gebied. En hoe je kunt borgen dat het hierbij blijft.
Het nieuwe scenario volledig doorlichten vóór 29 juni is niet haalbaar. Op 29 juni willen Rijk, provincie en gemeente kunnen zeggen wat ze nog willen onderzoeken en bespreken met de mensen in het gebied, zodat ze dan meer kunnen zeggen over wat er gaat gebeuren in de komende maanden. Dat geldt ook voor de randvoorwaarden. - Als Powerport kleiner kan: hoe weten we zeker dat het daarbij blijft? De plannen staan immers zwart op wit in de nota’s van de ministeries. Worden die projecten niet doorgeschoven en komen ze later alsnog?
Het is in ieder geval duidelijk dat er energieprojecten moeten komen. De andere projecten zijn minder zeker. Als besloten wordt dat Powerport kleiner moet worden, zal de staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei deze afspraken met de andere ministeries vastleggen. - Nu Powerport misschien verder van dorp Moerdijk blijft: gaan de overheden in gesprek met mensen uit het buitengebied en de andere plaatsen als Zevenbergschen Hoek, Klundert en Langeweg?
Het Rijk wil breed in gesprek met iedereen in het gebied. De keuzes die gemaakt moeten worden, moeten gedragen kunnen worden door het Rijk, de provincie en de gemeente. - Ondertussen lopen de procedures voor energieprojecten, zoals een groot nieuw hoogspanningsstation tussen Zevenbergen en Moerdijk, gewoon door. Hoe gaan de overheden ervoor zorgen dat er samenhang blijft tussen alle projecten, zodat ze niet als een soort ‘Pac-Man’ happen nemen uit het landschap?
Daarover moeten de overheden in gesprek. Op het moment dat besloten wordt waar Powerport kan komen, moet ook duidelijk zijn wat er komt, en hoe de projecten in elkaar passen. Tot het besluit over Powerport valt, worden geen onomkeerbare besluiten genomen over de energieprojecten.
Crisiswet netcongestie
In het coalitieakkoord 2026-2030 van het kabinet Jetten is een zogenoemde Crisiswet netcongestie aangekondigd: een pakket van maatregelen die moeten helpen om energieprojecten makkelijker en sneller te realiseren. Kan de staatssecretaris garanderen dat die wet niet wordt toegepast op projecten die naar Moerdijk komen, klonk de vraag. Staatssecretaris De Bat geeft daarop aan dat de normale bezwaartermijnen voor inwoners blijven gelden.